توقف طولانی کامیون ها پشت مرز صورت حساب سنگینی که به اقتصاد می رسد
به گزارش تاکسی مدرن، توقف طولانی کامیون ها پشت مرزها به معضلی فراتر از حمل و نقل تبدیل گشته است؛ هزینه هایی که از جیب فعالین تجارت پرداخت می شود و در نهایت می تواند به قیمت تمام شده کالاها برسد.
بخش عمده تجارت ایران با کشورهای همسایه از راه جاده و کامیون ترانزیت می شود، حتی طی ماه های اخیر بر طبق شرایط موجود در کشور و منطقه، بروز اختلالاتی در تنگه هرمز و تجارت دریایی، بخش عظیمی از تجارت با کشورهای همسایه از راه مسیرهای دیگر مانند ریلی، بخصوص جاده ای منتقل شد، اما ترانزیت از مسیر جاده به سبب چالش های جدی مانند توقف طولانی مدت کامیون در مبادی ورودی و خروجی مرز کشورها سبب ایجاد کاهش انگیزه برای رانندگان و صاحبان بار شده است.
ماهانه بیشتر از ۱۰ میلیون دلار هزینه توقف ناوگان در مرزها
اما نکته حایز اهمیت اینجاست که توقف ناوگان در مرزهای تنها محدود به رانندگان نیست، بلکه تمام زنجیره حمل و نقل، شرکت های حمل و نقل بین المللی، صاحبان کالا و اقتصاد کشور را تحت تأثیر قرار می دهد. البته توقف طولانی کامیون ها پشت مرزها نیز هزینه های سنگینی به کنشگران حمل و نقل تحمیل می کند؛ بطوریکه بر اساس گفته احسان ملک زاده، رییس هیات مدیره انجمن صنفی شرکت های حمل و نقل بین المللی ایران اگر هزینه روزانه هر کامیون را حدود ۱۰۰ دلار محاسبه نماییم، ماهانه بیشتر از ۱۰ میلیون دلار فقط هزینه توقف کامیون ها در مرز خواهد بود.
در ادامه ملک زاده ضمن اشاره به افزایش معطلی کامیون ها در مرزهای کشور، همچون مرزهای رازی و بازرگان، اظهار داشت: این معطلی ها علاوه بر افزایش کرایه حمل، سبب توقف طولانی کامیون ها و انباشت کانتینرها در مرزها شده و در نهایت هزینه تمام شده کالا را به صورت قابل توجهی افزایش داده است.
وی اضافه کرد: تمرکز بیش از اندازه بر مرزهای خاصی همچون تاجر و مسیر مرسین ترکیه، مشکلات موجود را شدت بخشیده است و لازم است بار ترانزیتی میان بنادر و مرزهای جایگزین توزیع شود، اما تابحال اقدامات مؤثری برای تحقق این هدف انجام نشده است.
رئیس هیات مدیره انجمن صنفی شرکت های حمل و نقل بین المللی ایران همین طور ضمن اشاره به وضعیت کریدورهای منتهی به پاکستان اظهار داشت: تعداد زیادی کامیون در مرزهای پاکستان متوقف هستند که این معطلی ها ناشی از مشکلات مقررات ترانزیتی و کمبود زیرساخت های لازم است.
ملک زاده ضمن اشاره به وضعیت مسیر ترکمنستان نیز اشاره کرد: بااینکه ترانزیت از مرز سرخس فعال گردیده است، اما هماهنگی میان دستگاه های دولتی، همچون گمرک و شرکت ملی پخش، به قدر لازم وجود ندارد و بخش خصوصی برای رفع این موانع، نیازمند حمایت و همراهی جدی نهادهای اجرایی است.
توقف کامیون ها در مرز؛ زنجیره تجارت زیر بار هزینه های سنگین
این تنها بخشی از خسارت های ناشی از ماندگاری کامیون ها در مرزها است؛ برای اینکه با به انتها رسیدن مهلت قانونی در اختیار داشتن ناوگان، شرکت های حمل و نقل نیز با هزینه های مضاعفی مواجه می شوند و در سوی دیگر، صاحبان کالا به سبب تاخیر در تحویل محموله، زیان های قابل توجهی را متحمل خواهند شد.
بر اساس مقررات موجود، هر روز تاخیر در خروج کامیون از مرز، بیشتر از ۱۰۰ دلار هزینه اضافی به صاحبان کالا تحمیل می کند؛ رقمی که در خیلی از قراردادهای بین المللی می تواند سود حاصل از صادرات یا واردات را بطور مستقیم تحت تأثیر قرار دهد. خیلی از کالاها باید در زمان مشخصی به بازار مقصد برسند و هرگونه تأخیر، علاوه بر بالارفتن هزینه های حمل، سبب کاهش ارزش اقتصادی محموله، از دست رفتن موقعیت های تجاری و حتی خدشه به اعتبار تجاری صادرکنندگان و واردکنندگان خواهد شد.
باتوجه به قول های عضو انجمن صنفی شرکت های حمل و نقل بین المللی خراسان رضوی، یکی از مهم ترین گلایه های کنشگران این حوزه، نحوه تحمیل هزینه های توقف ناوگان به شرکت های حمل و نقل است؛ شرکت هایی که به نقل از ایشان، هیچ نقشی در ایجاد این تأخیرها ندارند، اما مطابق ضوابط موجود، بعد از پایان مهلت قانونی، موظف به پرداخت هزینه های ناشی از توقف کامیون ها هستند.
نوریان ضمن اشاره به مقررات حاکم بر عبور ناوگان بین المللی اظهار داشت: بر مبنای ضوابط جاری، بعد از پایان مهلت معافیت ۴۸ یا ۷۲ ساعته، مسئولیت پرداخت حق توقف ناوگان بر عهده شرکت حمل و نقل قرار می گیرد؛ در صورتیکه منشاء این تأخیرها خارج از حوزه اختیارات و مسئولیت این شرکت هاست.
وی اضافه کرد: بر طبق آخرین آئین نامه سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای، حق توقف ناوگان بین المللی روزانه ۲۰۰ دلار تعیین شده و این مبلغ مستقیماً از شرکت حمل و نقل مطالبه می شود.
عضو انجمن صنفی شرکت های حمل و نقل بین المللی خراسان رضوی با اعلان اینکه صاحبان کالا در خیلی از موارد حاضر به پذیرش این هزینه ها نیستند، اشاره کرد: همین مسئله باعث شده شرکت های حمل و نقل از همان اول احتمال تحمیل چنین هزینه هایی را در محاسبات اقتصادی و تعیین نرخ حمل لحاظ کنند؛ موضوعی که در نهایت به بالارفتن هزینه تمام شده حمل و نقل و افزایش هزینه مبادلات تجاری منجر می شود.
وی با تاکید بر این که طبق قوانین موجود، کامیون ها بعد از ورود به مرز باید در کوتاهترین زمان ممکن تشریفات قانونی را طی کرده و از مرز بیرون بروند، اظهار داشت: فلسفه ایجاد پایانه های مرزی، تسهیل عبور کالا و انجام تشریفات گمرکی است، نه توقف چندروزه ناوگان؛ با این وجود، به سبب برخی مشکلات مدیریتی و اجرایی، کامیون ها گاه بین یک هفته تا ۱۰ روز در پارکینگ های مرزی متوقف می مانند.
نوریان می گوید در چنین شرایطی، بعد از پایان مهلت معافیت، شرکت حمل و نقل ناچار است بابت چهار تا پنج روز توقف ناوگان، رقمی حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ دلار پرداخت کند؛ رقمی که در صورت اجرای کامل آئین نامه های مربوط به حق توقف، می تواند از این مقدار نیز فراتر رود.
هزینه حمل و نقل حداقل ۲۵ درصد افزایش یافت
پیمان سنندجی، رییس کمیسیون حمل و نقل اتاق تجاری ضمن اشاره به وضعیت ترانزیت از مرزها و ادامه توقف طولانی مدت کامیون ها اظهار داشت: موضوع توقف کامیون ها در مرزها، فقط فرسودگی ناوگان نیست و یکی از مهم ترین فاکتورهای مؤثر در این تأخیرها، ظرفیت، امکانات و تجهیزات گمرکی در مرزها است.
سنندجی بیان نمود: به عنوان مثال در مرز ریمدان با پاکستان، این مرز در مقایسه با مرز میرجاوه از سطح پیشرفت و تجهیزاتی کمتری برخوردارست و همین مسئله موجب می شود در زمان عبور، به سبب نبود زیرساخت های کافی در دو سوی مرز، روند عبور کامیون ها با کندی مواجه شود؛ بدین سبب مشکل تنها مربوط به یک طرف مرز نیست و هر دو طرف در این پروسه نقش دارند.
وی اضافه کرد: در مرز بازرگان نیز علاوه بر موضوعات زیرساختی، مسئله مهم دیگر به روابط و مسایل دیپلماسی میان دو کشور بازمی گردد؛ به این معنا که هم در سمت ترکیه برخی چالش ها در مرزها وجود دارد و هم در سمت ایران نیاز به مدیریت و برنامه ریزی دقیق تر احساس می شود.
رئیس کمیسیون حمل و نقل اتاق تجاری در آخر اشاره کرد: طبیعی است که توقف طولانی مدت کامیون ها هزینه های سنگینی را به ناوگان حمل و نقل تحمیل می کند و این هزینه ها در مقایسه با شرایط عبور روان، اثرگذاری قابل توجهی دارد. برآورد می شود این توقف ها حداقل ۲۰ تا ۲۵ درصد بر هزینه های حمل و نقل اثرگذار باشد.
توقف در مرزها؛ چه طور به سفره مردم می رسد؟
بررسی ها نشان داده است توقف طولانی مدت کامیون ها در مرزهای کشور، دیگر فقط یک مشکل صنفی برای رانندگان یا شرکت های حمل و نقل نیست، بلکه به یکی از گلوگاه های اصلی تجارت خارجی ایران تبدیل گشته است. این تأخیرها علاوه بر تحمیل هزینه های سنگین به ناوگان حمل و نقل، شرکت های حمل و نقل بین المللی و صاحبان کالا، سبب بالارفتن هزینه تمام شده واردات و صادرات، کاهش رقابت پذیری کالاهای ایرانی در بازارهای منطقه ای و از دست رفتن موقعیت های تجاری می شود.
کارشناسان باور دارند ریشه این معضل را باید در ضعف زیرساخت های مرزی، ناهماهنگی میان دستگاه های اجرایی، کندی تشریفات گمرکی، تمرکز بار در بعضی مرزها و چالش های دیپلماتیک با کشورهای همسایه جست وجو کرد. از ین جهت، رفع این مشکلات تنها به سود کنشگران حمل و نقل نیست، بلکه آثار آن مستقیماً به اقتصاد خانوار نیز سرایت می کند؛ چونکه بالارفتن هزینه های حمل و نقل و ترانزیت، در نهایت به قیمت تمام شده کالاها اضافه شده و این هزینه در زنجیره توزیع به مصرف کننده غائی منتقل می شود.
در نتیجه، ادامه توقف کامیون ها در مرزها می تواند به افزایش قیمت کالاهای مصرفی و تشدید فشار بر معیشت مردم منجر شود؛ موضوعی که ضرورت تسریع در اصلاح زیرساخت های مرزی، هماهنگی میان دستگاه های مسئول و توسعه دیپلماسی حمل و نقل را بیشتر از پیش نمایان می کند.
منبع: مهر
این پست تاکسی مدرن را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب