زورگیری های محترمانه در بازار تهران

زورگیری های محترمانه در بازار تهران

راننده بنز با نزدیک شدن به مانعی که دو نگهبان با لباس مخصوص کنارش ایستاده اند، نیش ترمزی می کند. نگهبانان دستی برایش تکان می دهند و اجازه ورود به منطقه ممنوعه را صادر می کنند. کار نگهبانان این است که به کسی اجازه ورود به محدوده بازار را ندهند اما بسیاری اجازه ورود را می گیرند!



نیم ساعتی می شود که کنار نخستین مانع ورود به خیابان پامنار نشسته ام. جریان زندگی در این محدوده روی دور تند است. از بالاترین طبقه جامعه که می خواهد به مغازه هایش سرکشی کند تا پایین ترین طبقه که بیدار شده و کارتنش را دارد جمع می کند، در عرض حدود ۳۰ دقیقه جلوی چشمم ظاهر می شوند؛ یکی می آید و دیگری می رود.

خیابان شلوغ است و اطرافش پر از موتورها و ماشین هایی است که پارک شده اند. گاهی صف وسایل نقلیه طولانی می شود تا چک و چانه های یکی از سرنشینان خودرو ها با نگهبانان به نتیجه برسد. ماشین های شاسی بلند و گران تر حق تقدم دارند. برخی موتورسوارها برگه ای نشان می دهند و می روند. پیک موتوری ها اما اجازه ورود ندارند؛ حتی اگر بار یا بسته ای برای یکی از مغازه دارها داشته باشند. باید آنقدر صبر کنند تا شاگردمغازه از راه برسد و بسته را بگیرد و برود.

سعی می کنم از همان نقطه ای که ایستاده ام و این مستند را دنبال می کنم، عکس بگیرم. نخستین عکسم تار می شود. دومی و سومی هم همین طور. چهارمی کمی بهتر است. یکی از نگهبانان متوجه حضورم می شود. همانطور که با چشم هایش دنبالم می کند، درِ گوش همکارش چیزی می گوید. حالا چهار چشم دنبالم می کنند. یکی از نگهبانان کنار مانع می ایستد و دیگری جلو می آید:

- نباید بندازی خانوم.

- چرا؟

- اینجا عکسبرداری ممنوعه. نباید بندازی. پاکش کن.

- تابلوی «عکسبرداری ممنوع» کجاست؟

- اصن مجوز داری؟

- مگه منطقه نظامیه؟

- یا مجوزتو نشون بده یا همین الان عکستو پاک کن.

- مگه کار بدی کردی که می ترسی؟ من خبرنگارم.

- کارتتو ببینم.

- شما برو عقب تا کارتمو نشون بدم.

چشمانش چندثانیه ای به اطلاعات روی کارتم خیره می شود. گوشی تلفنش را درمی آورد و زیرلب می گوید: «اینجوری نمیشه که هر کی از راه می رسه یه عکسی بگیره. من الان به بالا میگم پیگیری کنه». همانطور که با خودش حرف می زند آهسته به سمت جای قبلی اش برمی گردد.

سراغ بعضی از کاسب ها می روم تا حرفشان را بشنوم: «خیابون ۱۵ خرداد و پامنار اول آسفالت بود و ماشینا می رفتن و می اومدن اما بعد سنگفرشش کردن و سر چهارراه سیروس و پامنار مانع و نگهبان گذاشتن و از ساعت ۸ بامداد تا ۵ عصر خیابون رو می بندن. ساعتایی که خیابون بسته ست منبع درآمد شده واسه بعضیا. یه سری ون گذاشتن سر چهارراه سیروس تا گلوبندک و مسجد شاه، برای هر رفت و آمدی نفری دو هزار تومن می گیرن. همه موتورسوارا یا اونایی که ماشین دارن هم نمی تونن وارد بازار بشن. یه سری موتوریا اینجا کار می کنن، یا پیکن یا کارگر که نونشونو از همین کار در میارن و برای مغازه ها بسته می برن و میارن. به خاطر همین مجبورن ماهانه یه پولی به نگهبانا بدن تا اجازه ورود به بازارو بهشون بدن. شما فکر کن این بنده خداها یه نفر و چند نفر نیستن. صد تا موتور هفته ای ۱۰۰ تومن هم به این نگهبانا بدن، میدونی چه پولی میشه؟ نگهبانا هم شیفتی کار می کنن و حقوق بگیر شهرداری ان. بامداد تا ظهر دو نفرن، ظهر تا شب هم دو نفر دیگه. شهرداری هم یه چیزایی میدونه چون هر چند وقت یه بار نگهبانا رو عوض می کنه اما بازم وضعیت همینه. من نگهبان می شناسم اول که اومده بود اینجا دوچرخه هم نداشت که بیاد و بره اما با همین باج سیبیلایی که گرفته، الان یه ماشین خوب داره! چون کاسب مجبوره رد بشه و به کار و کاسبیش برسه، اینا هم سواستفاده می کنن و تا جا داره میتیغن. یه جور زورگیریه دیگه؛ منتها محترمانه.»

مشتری های مغازه زیاد می شوند و صاحب مغازه وقت صحبت کردن ندارد. مجبور می شوم آنجا را ترک کنم.

اعتراض برخی بازاری ها از سال ۱۳۹۴ شروع شد؛ زمانی که طرح پیاده راه سازی در محدوده بازار و خیابان پامنار کلید خورد. عده ای راضی بودند و برخی دیگر اعتقاد داشتند راه اندازی قطارهای فانتزی و ممانعت از ورود تاکسی و ون های خطی به محدوده بازار، موجب می شود کسب و کارشان از رونق بیفتد. با همه این حرف ها طرح «ارتقای کیفیت زندگی در قلب تهران» و سنگفرش کردن هشت مسیر «طهران قدیم» در منطقه ۱۲ اجرا و رفت و آمدها هم محدود شد. حالا چند نگهبان و مانع برای جلوگیری از ورود خودرو ها و موتورسیکلت های متفرقه به محدوده بازار گذاشته اند که خودش تبدیل به معضلی جدید شده است.



وارد مغازه دیگری می شوم. صاحبش دل پری دارد: «خیلی از کاسبا با موتور میرن و میان چون ترافیک اینجا زیاده. به صرفه نیس ماشین بیاریم. مثلا یه پارکینگ روبروی پله های نوروزخانه که به صاب مغازه هایی که موتور دارن برچسب میده و روزی پنج تومن پول پارکینگ می گیره. اون برچسب میشه مجوز ورود. البته ماها که قدیمی تریم دیگه نیازی به برچسب نداریم چون نگهبانا می شناسنمون، وقتی هم که وارد بازار میشیم موتورمونو تو پارکینگ میذاریم و میریم دنبال کارمون اما تازه واردا باید برچسب بگیرن. روزی بیشتر از هزارتا موتور تو این پارکینگ پارک میشه. اگه صاب پارکینگ بخواد زمینشو بفروشه متری ۱۰۰ میلیون پولشه و می تونه پول فروششو بذاره بانک و ماهی دو میلیارد سود بگیره. شهرداری چند سال پیش بازارو سنگفرش کرد که موتوریا نتونن وارد بشن ولی حالا دیگه این وضعیت جا افتاده. یه سری هم مشتری ان و هفته ای یکی دو بار میان بازار که برای اونا یه سری پارکینگ گذاشتن و اجازه نمیدن موتوراشونو بیارن تو، به خاطر همینم موتوراشونو پارک می کنن و پیاده وارد بازار میشن. مثلا منو از سمت چهارراه سیروس راه نمیدن چون نمی شناسنم. حتما باید از درِ پامنار بیام. در کل طرح پیاده راه سازی، مشتری خیلیا رو کاهش داد همچون خود من. واسه همینم بازار صالح آباد راه افتاد. کسی که اونجا مغازه میگیره بسته به کاری که انجام میده از سالی ۳ میلیارد تا ۱۰۰ میلیارد تومن دستش میاد اما هزینه ها انقدر سرسام آور شده که دخل و خرج جور در نمیاد. البته اونی که ۱۰۰ میلیارد درمیاره که مشکلی نداره اما یکی مث من با سه میلیارد هم نمی تونه یه خونه بخره. ۹۰ درصد کاسبای بازار که کارشونو بلدن تو صالح آباد هم شعبه دارن. الان یه متر زمین تو صالح آباد شده خدا تومن. اجاره مغازه ها هم از ماهی ۴ تومن رسیده به ۱۰ تومن. هیچ نظارتی هم نیست! چن سال پیش می شد با ۲۰۰ تومن تو صالح آباد یه مغازه یا زمین خرید ولی حالا باید واسه خرید یه مغازه ۱۵ میلیارد بدی!»

برخی از مغازه دارهای بازار هم می گویند مسائل مهم تری از نگهبانان و معضلی که به وجود آمده، هست؛ مثل تعرض به بازار که خودش آثار تاریخی محسوب می شود: «ساخت و ساز تو بازار ممنوعه اما تو همین پاساژی که ما مغازه داریم هر کاری که بخوان یه شبه می کنن. یه وقتایی شبونه ۱۰۰ تا کارگر و کامیون، کامیون شن و ماسه می آوردن تا چند تا مغازه بیشتر بسازن یا حتی یه طبقه جدید راه بندازن. کی جرات داره یه جرثقیل چند تنی واسه جابجایی پله برقی یه پاساژ بیاره تو بازار؟ خب چطوری این کارا رو میکنن؟ یه پیمانکار معروف تو بازار هست که همه می شناسنش. اون آدم میدونه چطوری باید همه کارا رو ردیف کنه که آب از آب تکون نخوره. پولای درشتی واسه این کارا تو بازار جابجا میشه. از این موارد هم خیلی زیاده. کسی متوجه نمیشه. اما ما که هر روز اینجا رفت و آمد می نماییم خیلی چیزا رو می فهمیم و می بینیم ولی مجبوریم ندیده و نشنیده بگیریم که خودمون از نون خوردن نیفتیم.»

با یکی از پیک موتوری ها هم همکلام می شوم. اسمش «حسین» است. دانشجوست و برای آنکه شهریه دانشگاهش را بپردازد در بازار کار می کند: «پیک موتوریا تو بازار خوب پول در میارن. اگه قدیمی باشی مغازه دارا بهت اعتماد می کنن و بارشونو میدن بهت اما اگه یه پیک موتوری عادی باشی کار سخت میشه چون محوطه بازار بسته ست و به هر کسی اجازه ورود نمیدن. اما اگه بتونی وارد محدوده بشی کلی مسافر بهت می خوره چون هر کی میاد بازار باید ساعتا وقت بگذرونه و چون خسته ست دنبال موتوره. اما وقتی ممنوعیت ورود هست باید سر پامنار منتظر بمونی تا اگه یه وقت مسافری از اونجا رد شد سوار بشه. اگرم که بسته داشته باشی باید موتورو سر پامنار و ناصرخسرو پارک کنی و چند دقیقه ای پیاده روی کنی تا بسته رو به دست صاحابش برسونی که اینم خودش یه مسئله ایه. کنار خیابون امنیت نداره که بتونی موتورو پارک کنی و بری دنبال کارِت. اگرم بخوای موتورو بذاری پارکینگ که واسه دو دقیقه باید کلی پول بدی، بازم نمی صرفه. من همه این راها رو امتحان کردم. یه وقتایی بسته های سنگین بهم میدادن و مجبور بودم تا جایی که موتورمو پارک کردم چرخ بگیرم. گرفتن کرایه همون چرخ از صاب مغازه خودش یه داستان بود. بعضی وقتا از جیب خودم می رفت. اما یه سریا راحت میان تو بازار چون یا به نگهبانا پول میدن یا آشنا دارن یا برگه پارکینگ می گیرن که برگه پارکینگ هم به هر کسی نمیدن. راستش خودِ منم آشنا پیدا کردم. حتی یه مدتی هم رفتم با پیکایی که اپلیکیشن شونو نصب می کنن کار کردم چون قیمتاشون پایین تره مشتری بیشتری دارن اما واقعا نمی صرفید چون یه درصدی ازت می گیرن. همین الانشم شما چند دقیقه کنار نگهبانا وایسی می بینی سر ورود و خروج روزی چقدر دعوا میشه.» بین صحبت هایش تلفنش زنگ می خورد، عذرخواهی می کند و می رود.

ماسکم را سفت تر می کنم و از محدوده بازار بیرون می زنم. بسیاری از باربرها بدون ماسک از اینور به آنور می روند. مردم در تکاپوی خرید ارزان تر مغازه ها را می چرخند. اینجا همچنان زندگی روی دور تند است.




1399/10/15
13:53:46
0.0 / 5
141
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۷ بعلاوه ۳

لینک دوستان تاكسی مدرن

تاکسی مدرن

تگهای تاكسی مدرن

taximodern.ir - حقوق مادی و معنوی سایت تاكسی مدرن محفوظ است

تاكسی مدرن

سفارش آنلاین تاکسی مدرن